Hongaarse Badbevalling


 
Zij wenste een thuis-badbevalling, en hij kon niet tegen bloed.
‘Mefrouw, bijforbeeld, iek moest voor die bloednemen, iek zai tegen die frouw, iek moet in die bedje, als iek val, jai kan mai moeielijk van die grond tielen. Geloof mai, iek moet in die bedje.’ De laborante had Bernat niet geloofd, zo’n flinke man. Hij werd wakker in ‘die bedje’, hoe hij er terecht was gekomen was hem onbekend. Dus Bernat Fürdõszülés zou niet mijn steun en toeverlaat zijn bij zijn vrouws bevalling, dacht hij.

Dat juist Angyalka thuis wilde bevallen, en als het even mocht in bad, vond ik opmerkelijk. Alle verloskundigen kennen het verhaal van Agnes Gereb, de Hongaarse vrouwenarts die gevangenisstraf kreeg, omdat ze -op verzoek van ouders- thuis geboortes begeleidde. Hongarije, een EU-land waar thuisbevallen verboden is. Hongarije, het geboorteland van Angyalka, Bernat en hun zoontje Edvard. De kleine Edvard was daar op een zespersoonsziekenhuiszaaltje ter wereld gekomen. In ieder bed een barende-kermende-zwoegende vrouw. Verlosbedjes slechts gescheiden door dunne gordijntjes. Vaders: buiten blijven! (Iets wat Bernat absoluut niet erg vond.) Angyalka had zich alleen gevoeld. Alleen tussen al het bevallingsgeweld om haar heen.

Schatplichtig aan de Hollandse thuisbevalcultuur en voor iedere gezonde zwangere de vrije keuze om zelf de wijze waarop te kiezen, zei ik: ‘Natuurlijk beval jij in bad. Bernat zeggen we eenvoudigweg dat het in Nederland zo moet.’

Op een donkere winteravond spoed ik me met stagiaire Samira richting ház Fürdőszülés. Het huis schittert ons tegemoet, alle lampen aan van zolderraam tot buitenlantaarn. Binnen brandt de kachel. Angyalka vinden we boven in bad, mijn brilleglazen beslaan. Bernat rent van boven naar beneden, naar boven, naar beneden. We geven hem kleine overzichtelijke klusjes. Vuilniszak, Kraamzorg bellen, warme doeken, twee handen vol badspeeltjes ergens anders bergen, Edvard geruststellen. Bezig houden die man.
Bril af, vest en trui uit, ik posteer me in mijn hemd op het toiletdeksel en delegeer klaarzetwerkzaamheden aan Sami. Samira bindt haar springerige lange krullen in een frisse staart, en rolt ook haar mouwen op.
’Itt Jönnek Bernaaaaat!’ Angy’s roep laat Bernat binnenstormen. Ze grijpt zijn hand en laat niet meer los.
Gevangen.
Bernat zakt ontredderd op de badrand, met zijn rug naar haar toe. ’Iek kaike nie!’ Ik geef hem een schouderklop en zeg blij te zijn dat hij er is. Bernat kijkt strak naar de grond en zijn hoofd schudt van nee.
Angyalka houdt haar adem vast, en een prachtige baby glijdt uit haar het water in. Bernat gluurt een miliseconde over zijn schouder en griezelt, zijn hand nog altijd klem in die van zijn vrouw.
’Ain bloodbaad,’ prevelt hij, en dat lijkt ook wel een beetje zo. Gooi een scheutje frambozensiroop in een waterglas, en het waaiert grenzeloos uit.
Angyalka schenkt me de liefste glimlach ooit als ze het kindje op haar borst krijgt. Samira is onze onmisbare assistente, zij mag de navelstreng doorknippen, Bernat laten we vrij.

Opeens ligt de placenta ligt ook in bad, ik vis hem snel uit het water, maar ach, nu wordt het echt tijd dat Angy eruit komt. Eerst het kindje. Een grote badhanddoek hangt klaar op de verwarming, met één vloeiende routinehandeling wikkel ik de baby erin. Hij is schoon, knalroze en krijst lekker. Met een liefjes: 'Je mag zo weer naar je moedertje hoor,' probeer ik hem gerust te stellen, en dan roep ik mijn stagiaire 'hé Sami, hou eens vast.'
Ietwat verbouwereerd staat Samira een tel later met het natte pakketje in haar armen. (Het was onze derde bevalling die dag, en tegelijk ook Samira's derde thuisbevalling, en daarbij meteen ook de allereerste thuisligbadbevalling.)

Bovenop alle ontroering die we vandaag samen al meemaakten, gooit Sami nog een flinke extra schep pardoes op mijn sentimenteel verloskundighart als ze haar verwondering uitspreekt, of eigenlijk meer fluistert.
'O, kijk toch eens, je zal toch maar zo een net-pasgeboren baby in je armen mogen houden,' zegt ze tegen me. Ik geneer me bijna voor de onnadenkende routine waarmee ik de baby inwikkelde en aan haar overhandigde en gun mezelf ook enkele seconden de tijd om te genieten van dit tafereel. De tijd staat even stil in het superkleine hete volle badkamertje. Een stagiaire als Sami omlijst dagen als deze met glimmende gouden randjes. Als ze geen kindje vast zou houden, kreeg ze subiet een flinke knuffel van me.
'Koffie?' roept Bernat van beneden en Angyalka moet nodig uit bad. Pauzeknop uit en we rennen weer door. Angyalka laat zich moederlijk door mij afdrogen en naar haar bed begeleiden. Warme baby terug op de blote buik, dekentje erover en nu mogen we feliciteren.

Toen Bernat ons naderhand uitliet, boog hij zich samenzweerderig naar ons toe. ’Hoeveel moet iek u gefen?’ We snapten hem niet meteen, maar wat bleek: Hongaarse artsen laten zich graag steekpenningen toestoppen om voorspoedige bevallingen te garanderen.
Hij kreeg een gepaste doch stevige hug van me.
’Dit meemaken, man, is onbetaalbaar!’

@ármentesített belvizes mélyföld bába